ธาม

ถ้าอยากรู้ว่าระบบถูกออกแบบมาดีแค่ไหน ผมจะไม่ดูแค่ตอนที่หน้าโหลดครบและอินเทอร์เน็ตนิ่ง

ผมชอบดูช่วงที่คนโดนขัดจังหวะ

เปิดหน้าไว้แล้วสลับแอป
เครือข่ายหลุด 10 วินาที
กลับเข้ามาใหม่
รีเฟรชโดยไม่ได้ตั้งใจ
หรือกดออกแล้วกลับเข้าหน้าเดิม

คำถามคือ เว็บไซต์ “จำบริบท” ได้มากแค่ไหน

สมมติผู้ใช้กำลังอ่านข้อมูลช่วงกลางหน้า แล้วแอปถูกพัก หากกลับมาแล้วโดนโยนขึ้นต้นหน้าใหม่ทุกครั้ง ประสบการณ์จะรู้สึกขาด แม้แต่ละหน้าจะโหลดเร็วมากก็ตาม

นี่คือสิ่งที่ผมเรียกว่า continuity of use

ผมแบ่งการมองระบบออกเป็นสามช่วง

ก่อนขาดช่วง — ผู้ใช้อยู่ตรงไหน ระบบมี state อะไร
ระหว่างขาดช่วง — ระบบบอกหรือไม่ว่ากำลัง reconnect
หลังกลับมา — ผู้ใช้ต้องเริ่มใหม่ทั้งหมดหรือกลับมาต่อได้

chang222 มีโอกาสทำส่วนนี้ได้ดี เพราะโครงสร้างแต่ละหน้าค่อนข้างชัด หาก state ของการอ่านหรือการกรองถูกเก็บอย่างเหมาะสม ผู้ใช้จะรู้สึกว่าระบบ “ต่อเรื่องให้” มากกว่าโยนให้เริ่มใหม่

สิ่งที่ผมไม่อยากเห็นคือ silent failure

เช่น กดแล้วไม่มีอะไรเกิดขึ้น
หน้าไม่อัปเดต
หรือบางส่วนหายไปโดยไม่มีข้อความ

ระบบที่ mature ควรพูดกับผู้ใช้ตอนผิดพลาดด้วย

“กำลังเชื่อมต่อใหม่”
“ข้อมูลส่วนนี้ยังไม่พร้อม”
“ลองอีกครั้งในภายหลัง”

ข้อความเหล่านี้ธรรมดามาก แต่ช่วยลดความเครียดได้เยอะ

อีกเรื่องคือ state confirmation หากมีการเปลี่ยนค่าหรือบันทึกบางอย่าง ผู้ใช้ควรรู้ว่าระบบรับคำสั่งแล้ว ไม่ควรต้องเดาจากการเปลี่ยนสีเล็ก ๆ เพียงอย่างเดียว

ส่วนที่เกี่ยวข้องกับบัญชีหรือข้อมูลส่วนบุคคลควรเชื่อมโยงกับ ข้อมูลด้านความเป็นส่วนตัว อย่างมีบริบท เพื่อให้คนเข้าใจว่าการจำสถานะบางอย่างเกี่ยวข้องกับข้อมูลอะไรบ้าง

จุดแข็งของ chang222 ในมุมผมคือเนื้อหาถูกออกแบบให้มีเส้นทางอ่านค่อนข้างชัด จุดที่ควรพัฒนาต่อคือให้ “เส้นทางนั้นยังอยู่” แม้เกิด interruption

เว็บไซต์ที่ลื่นจริงไม่ใช่เว็บที่ไม่เคยสะดุด แต่คือเว็บที่ สะดุดแล้วพาคนกลับมาต่อได้